RE Toolkit nâng cao (3/5): dựng lab phân tích malware an toàn với FLARE-VM, REMnux, CAPEv2, PE-sieve
Tóm tắt
Muốn hiểu malware phải cho nó chạy, nhưng chỉ trong lab cách ly: hai VM trên mạng host-only, Internet giả bằng INetSim hoặc FakeNet-NG, snapshot sạch và revert sau mỗi mẫu. FLARE-VM dựng máy phân tích Windows, REMnux lo phần Linux và mạng, CAPEv2 tự động hoá và unpack, PE-sieve/HollowsHunter bắt code bị tiêm trong bộ nhớ.
Mục lục
Bạn nhận được một file đính kèm đáng ngờ từ email phishing nhắm vào công ty, hoặc một tiến trình lạ trên máy chủ sau sự cố. Muốn biết nó làm gì, sớm muộn bạn phải cho nó chạy. Nhưng chạy malware trên laptop công việc, nối mạng công ty, là cách nhanh nhất để biến một mẫu phân tích thành một sự cố thật. Bài này hướng dẫn dựng một phòng lab cách ly bằng bốn dự án mã nguồn mở được giới phân tích dùng rộng rãi: FLARE-VM, REMnux, CAPEv2 và PE-sieve.
Đây là bài 3/5 của loạt RE Toolkit nâng cao, tiếp nối loạt nền tảng Reverse Engineering và loạt RE Toolkit. Phần phân loại nhanh bằng capa, FLOSS, YARA-X đã có ở bài triage, bài này tập trung vào môi trường và phân tích động. Mục tiêu là phòng thủ: hiểu mẫu để viết rule phát hiện, IOC và báo cáo sự cố.
Bốn mảnh ghép và vai trò
| Công cụ | Là gì | Dùng khi |
|---|---|---|
| FLARE-VM (Mandiant) | Bộ script biến một VM Windows thành máy phân tích, cài sẵn hàng trăm công cụ qua Chocolatey và Boxstarter | Phân tích thủ công mẫu Windows: debugger, disassembler, Procmon… |
| REMnux | Bản phân phối Linux (Ubuntu 24.04) chuyên phân tích malware | Làm gateway giả, phân tích tài liệu, script, traffic |
| CAPEv2 | Sandbox tự động, kế thừa Cuckoo, có unpack và trích cấu hình malware | Cần chạy nhiều mẫu, lấy báo cáo hành vi và payload tự động |
| PE-sieve / HollowsHunter | Máy quét bộ nhớ tiến trình của hasherezade | Tìm và dump code bị tiêm (injection, hollowing) trong tiến trình đang chạy |
Kiến trúc lab: cách ly trước, công cụ sau
- Hai VM, một mạng kín: VM Windows chạy mẫu; VM REMnux đóng vai gateway, DNS và web server giả. Cả hai nằm trong mạng host-only hoặc internal của hypervisor, không có NAT ra ngoài.
- Internet giả: INetSim giả lập hàng loạt dịch vụ (DNS, HTTP/HTTPS, SMTP…) và có sẵn trên REMnux. Lệnh
accept-all-ips startcủa REMnux nhận kết nối tới mọi IP, nên malware gọi IP cứng cũng bị “hứng”. Nếu muốn mọi thứ nằm trong một VM Windows, dùng FakeNet-NG của Mandiant. - Snapshot: chụp trạng thái sạch sau khi cài xong, revert sau mỗi lần chạy mẫu.
- Tắt mọi kênh chia sẻ giữa host và VM: shared folder, clipboard, kéo thả, USB passthrough.
FLARE-VM: máy phân tích Windows dựng bằng script

FLARE-VM không phải image tải về, mà là bộ script cài đặt chạy trên một VM Windows bạn tự dựng. README ghi rõ chỉ cài trong máy ảo và đòi các điều kiện sau: Windows 10 trở lên, PowerShell 5 trở lên, ổ đĩa ít nhất 60 GB, RAM ít nhất 2 GB, tên user không có dấu cách, tắt Tamper Protection và Windows Defender (ưu tiên qua Group Policy), tắt Windows Update. Chính vì phải tắt lớp bảo vệ nên tuyệt đối không cài lên máy thật. Trước khi cài, chụp một snapshot. Sau đó mở PowerShell với quyền admin:
(New-Object net.webclient).DownloadFile('https://raw.githubusercontent.com/mandiant/flare-vm/main/install.ps1',"$([Environment]::GetFolderPath("Desktop"))\install.ps1")
cd $([Environment]::GetFolderPath("Desktop"))
Unblock-File .\install.ps1
Set-ExecutionPolicy Unrestricted -Force
.\install.ps1 # có GUI chọn gói
# hoặc chạy không cần tương tác:
.\install.ps1 -password <mật-khẩu> -noWait -noGui
Installer dùng file config.xml mặc định trong repo để quyết định cài gói nào; bạn có thể truyền file riêng bằng -customConfig để cả team có cùng một bộ công cụ. Cài xong, README khuyên chuyển card mạng sang host-only và chụp snapshot. Nếu cài lỗi, xem log ở %VM_COMMON_DIR%\log.txt và log của Chocolatey/Boxstarter.
REMnux: hộp đồ nghề Linux và Internet giả
REMnux có ba cách dùng. Nhanh nhất là tải virtual appliance (khoảng 8 GB, nền Ubuntu 24.04) cho VMware, VirtualBox, Proxmox, hoặc bản arm64 cho VMware Fusion và UTM trên Mac chip M, kiểm tra SHA-256 rồi import. Cách thứ hai là cài lên Ubuntu 24.04 Server sẵn có. Cách thứ ba là chạy từng công cụ qua image Docker của REMnux, không cần cả bản phân phối.
# Cài từ đầu trên Ubuntu 24.04 (theo docs.remnux.org)
curl -O https://REMnux.org/remnux
sha256sum remnux # so với hash đăng trên trang tài liệu
chmod +x remnux
sudo mv remnux /usr/local/bin
sudo remnux install # lab cục bộ; khoảng 1 giờ
# sudo remnux install --mode=cloud # nếu cần giữ SSH trên cloud
# Biến REMnux thành Internet giả cho VM Windows
accept-all-ips start
inetsim
Ở VM Windows, đặt default gateway và DNS trỏ về IP của REMnux. Mọi truy vấn của mẫu sẽ đi vào INetSim, còn Wireshark trên REMnux ghi lại PCAP để bạn trích domain, URL, user-agent làm IOC.
CAPEv2: sandbox tự động có unpack

Khi phải xử lý hàng chục mẫu mỗi ngày, chạy tay không xuể. CAPE (Config And Payload Extraction) là sandbox kế thừa Cuckoo: hook API để ghi hành vi, ghi PCAP, chụp màn hình, dump bộ nhớ. Điểm khác biệt là tự động unpack (bắt payload khi mẫu tiêm code, hollowing hoặc giải nén module trong bộ nhớ), trích cấu hình malware (địa chỉ C2, khoá…), phân loại bằng YARA trên payload đã unpack, Suricata trên traffic, và một debugger lập trình được bằng YARA để vượt các mánh chống sandbox.
README khuyến nghị host Ubuntu 24.04 LTS, VM khách Windows 10 hoặc Windows 11 23H2, hypervisor KVM. Hai script cài đặt cần đọc kỹ và sửa phần cấu hình ở đầu file trước khi chạy, nên chạy trong tmux:
sudo ./kvm-qemu.sh all <username> 2>&1 | tee kvm-qemu.log
sudo ./cape2.sh base 2>&1 | tee cape.log
# sửa các file trong conf/, rồi khởi động lại dịch vụ
systemctl restart cape.service cape-processor.service cape-web.service cape-rooter.service
Vài điểm hay vấp: chỉ rooter chạy bằng root, phần còn lại chạy bằng user cape; trong VM khách dùng Python bản x86 cho agent.py. Có bản demo công khai capesandbox.com, nhưng đừng tải mẫu chứa dữ liệu nội bộ lên dịch vụ công cộng.
PE-sieve và HollowsHunter: soi bộ nhớ tiến trình
Nhiều malware không để lộ gì trên đĩa: chúng tiêm code vào một tiến trình hợp lệ hoặc “khoét rỗng” nó (process hollowing). PE-sieve quét một tiến trình, nhận diện PE bị thay thế hoặc tiêm vào, shellcode, inline hook, process hollowing, Process Doppelgänging, reflective DLL injection, và dump chúng ra để phân tích tiếp. HollowsHunter dùng PE-sieve làm lõi nhưng quét nhiều tiến trình hoặc cả hệ thống. Cả hai có bản build sẵn trên GitHub Releases và trên Chocolatey (pesieve, hollowshunter).
pe-sieve64.exe /pid 4312 /imp # quét 1 tiến trình, dựng lại bảng import khi dump
hollows_hunter64.exe /pname explorer.exe;svchost.exe /dir C:\dumps /uniqd
hollows_hunter64.exe /hooks # bật quét hook/patch (mặc định tắt để bớt nhiễu)
hollows_hunter64.exe /loop # quét liên tục; bản 64-bit còn có chế độ /etw
Kết quả dump thường là payload thật đã được giải mã, đưa thẳng vào capa, Ghidra hoặc YARA. Lưu ý PE-sieve báo “nghi vấn”, không phải phán quyết: phần mềm hợp lệ (game, phần mềm bảo mật, JIT) cũng có thể sửa bộ nhớ.
Quy trình một lần phân tích
- Revert VM Windows về snapshot sạch, bật INetSim trên REMnux.
- Chuyển mẫu dưới dạng file zip có mật khẩu
infected(quy ước chung của giới phân tích, tránh antivirus và người khác vô tình mở). Giải nén chỉ bên trong VM. - Triage tĩnh bằng Detect It Easy, capa, FLOSS để đoán loại mẫu và khả năng.
- Chạy mẫu với Procmon và Wireshark đang ghi; quan sát file, registry, tiến trình con, traffic.
- Quét bộ nhớ bằng HollowsHunter để bắt payload bị tiêm.
- Ghi lại IOC (hash, domain, đường dẫn, mutex), viết rule YARA hoặc Sigma, rồi revert.
Rủi ro, pháp lý và đạo đức
- VM không phải tường thành tuyệt đối: lỗ hổng thoát khỏi hypervisor có tồn tại. Dùng máy host riêng, cập nhật hypervisor, không đăng nhập tài khoản cá nhân hay công ty trong VM.
- Malware biết mình bị soi: nhiều mẫu dò dấu hiệu VM hoặc công cụ phân tích rồi “ngủ”. Kết quả sandbox sạch không có nghĩa file vô hại.
- Không để mẫu “thoát” ra mạng thật: một số mẫu là ransomware hoặc worm; một lần cấu hình mạng sai có thể lây sang mạng công ty.
- Pháp lý: chỉ phân tích mẫu bạn có quyền xử lý (từ sự cố của tổ chức, nguồn chia sẻ hợp pháp cho nghiên cứu) và tuân thủ chính sách công ty. Không dùng kiến thức này để phát tán hay chỉnh sửa malware.
Áp dụng thế nào?
- Dev: dựng REMnux appliance trước (nhanh, rủi ro thấp) để tập phân tích tài liệu Office, PDF, script; sau đó mới dựng FLARE-VM trên một máy riêng.
- Tech Lead / SOC: chuẩn hoá lab bằng
config.xmlcủa FLARE-VM và snapshot chung; cân nhắc CAPEv2 nội bộ khi số mẫu đủ lớn, thay vì tải mẫu lên sandbox công cộng. Viết quy trình nhận và lưu mẫu (zip mật khẩu, kho riêng, ghi nhật ký). - PM: lab cần một máy host chuyên dụng, license Windows cho VM và thời gian bảo trì định kỳ; đây là chi phí nhỏ so với rủi ro chạy mẫu trên máy thật. Xác định ai được phép phân tích và mẫu được lưu ở đâu.
Loạt bài RE Toolkit nâng cao
- 1/5: Dịch ngược Java và Python: Recaf, Vineflower, pyinstxtractor
- 2/5: Giả lập và instrumentation: Unicorn, Qiling, Speakeasy, DynamoRIO
- 3/5: Lab phân tích malware: FLARE-VM, REMnux, CAPEv2, PE-sieve (bài này)
- 4/5: radare2 và Rizin trên dòng lệnh, tự động hoá với r2pipe
- 5/5: AI hỗ trợ dịch ngược: LLM4Decompile, Gepetto, ReVa, Decompiler Explorer
Nguồn & tham khảo
- FLARE-VM README — Mandiant (GitHub)
- Install from Scratch — REMnux documentation
- Get the Virtual Appliance — REMnux documentation
- Services (INetSim, FakeNet-NG, accept-all-ips) — REMnux documentation
- CAPEv2 README — Kevin O'Reilly và cộng đồng CAPE (GitHub)
- PE-sieve — hasherezade (GitHub)
- Hollows Hunter Wiki — hasherezade (GitHub)
- FakeNet-NG — Mandiant (GitHub)